Ban Văn học - Nghệ thuật - Âm nhạc
Đây cũng là các bài hát hay, sống mãi với tuổi thơ có giá trị cao về cả âm nhạc và lời ca, được nhiều thế hệ thiếu nhi yêu thích, học hát và biểu diễn. Để hiểu rõ hơn về những yếu tố làm nên sức sống và giá trị của các sáng tác ca khúc thiếu nhi ca ngợi công ơn của Đảng Cộng sản Việt Nam, dưới đây chúng ta sẽ cùng theo dõi chia sẻ của các nhạc sĩ, nhà sư phạm nghệ thuật và nghiên cứu lý luận âm nhạc về chủ đề này.
Nhạc sĩ Bùi Anh Tú, tác giả của các ca khúc thiếu nhi quen thuộc chia sẻ:
“Ca khúc hát về Đảng là chủ đề rất lớn, mang tính ngợi ca, theo tôi rất khó sáng tác. Đặc biệt các bài hát thiếu nhi về Đảng lại càng khó hơn. Do đặc điểm lứa tuổi các em còn nhỏ nên ca khúc thiếu nhi phải ngắn gọn, đơn giản, vui tươi, sôi nổi, phù hợp với giọng hát của các em. Lời ca phải rất gần gũi và mang tính ca ngợi Đảng nhưng không nên dùng các từ khó quá, làm sao các em dễ hát, dễ thuộc để đạt tiêu chí ca ngợi Đảng.
Tôi đã nghe nhiều bài hát về Đảng của các nhạc sĩ Mộng Lân, Phạm Tuyên … Tuy nhiên, các ca khúc thiếu nhi về chủ đề khác như: Đoàn Thanh niên qua bài hát “Tiến lên đoàn viên” của nhạc sĩ Phạm Tuyên cũng lồng nội dung Đảng vào.
“Tiến lên đoàn viên, em ước ao bao ngày
Xứng cháu Bác Hồ dựng xây nước sau này
Tiến lên đoàn viên, theo Đảng tiền phong
Bước theo lá cờ nhuộm màu đấu tranh.”
Hay nhạc sĩ Mộng Lân ngoài bài hát “Em là mầm non của Đảng” còn có bài hát “Buổi sáng trên thành phố Bác Hồ” cũng rất phổ biến và đề cập đến chủ đề Đảng với thiếu nhi:
“Em đi trên đường mới rộng thênh thang tràn ánh sáng.
Đảng đã dắt em đi tới chân trời mới
Hãy xứng với truyền thống của cha anh cùng tiến bước
Hãy xứng với tuổi thơ của thành phố mang tên Bác Hồ.”
Nhạc sĩ Hoàng Giai chia sẻ về cách viết ca khúc ca ngợi Đảng qua bài hát “Em là mầm non của Đảng” của nhạc sĩ Mộng Lân:
“Theo tôi, có một bài hát ca ngợi Đảng không chỉ được thiếu nhi yêu thích mà còn được người lớn say mê đó là bài “Em là mầm non của Đảng” của nhạc sĩ Mộng Lân. Qua bài hát đó, chúng ta có thể tìm thấy những tiêu chí của bài hát ca ngợi Đảng hay.
Tiêu chí đầu tiên là phải thể hiện rõ chủ đề tư tưởng của bài hát, đó là “Em là mầm non của Đảng”. Tiêu chí thứ hai là thể hiện nội dung lời ca nói lên mối quan hệ giữa thiếu nhi với Đảng.
Trong bài hát này, lời ca thể hiện rõ thiếu nhi là những mầm non của Đảng và Đảng là người lãnh đạo, là ánh sáng, chiếu sáng đường đi cho các em. Các em lớn lên trong tình yêu thương của Đảng và các em luôn luôn nhớ công ơn của Đảng. Nhờ có Đảng mà các em có cuộc sống tốt đẹp, mà theo nhạc sĩ Mộng Lân miêu tả bằng hình ảnh rất thiếu nhi, gần gũi:
“Có sách mới áo hoa đây là nhờ ơn Đảng ta.
Vui tung tăng em ca có Đảng cuộc đời nở hoa”.
Và một điểm nữa là phải nói đến lòng biết ơn của các em thiếu nhi với Đảng và các em đi theo lý tưởng, con đường đi của Đảng. Về âm nhạc, giai điệu của bài hát thiếu nhi ca ngợi Đảng phải tươi vui, hồn nhiên, trong sáng.”
PGS. TS, nhà lý luận phê bình âm nhạc Tố Mai, nguyên trưởng khoa Sư phạm Âm nhạc, trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương chia sẻ về các sáng tác ca khúc thiếu nhi về Đảng:
“Bài hát thiếu nhi viết về Đảng là một chủ đề khó. Bởi vì, viết về Đảng không chỉ có giai điệu hay, phù hợp với tâm sinh lý trẻ thơ mà còn thể hiện sự thiêng liêng của Đảng, thường phải là những giai điệu mang tính trang trọng. Chính vì thế, ca khúc viết cho thiếu nhi mà thể hiện được điều đó là rất khó. Nói về tiêu chí bài hát thiếu nhi viết về Đảng, có hai điều chúng ta cần quan tâm đó là lời ca và âm nhạc.
Về lời ca, ai cũng biết rồi. Nếu mà viết về Đảng thì phải ca ngợi Đảng và chủ đề Đảng phải nổi rõ. Tuy nhiên, nếu chúng ta viết căng cứng, không gần gũi với các em, không đi với thực tế hiện nay của các em thì sẽ thua. Trước đây, những bài hát “ Em là mầm non của Đảng” và “Tiến lên đoàn viên” rất phù hợp với bối cảnh thời đại đó. Nhưng bây giờ, các em thiếu nhi lại thích điều gì đó gần gũi, đời thường hơn, đơn giản thôi. Vì thế, tôi nghĩ lời ca ca ngợi Đảng cần dung dị hơn, gần gũi với lứa tuổi, tâm sinh lý của các em, không cần đao to, búa lớn, hô khẩu hiệu mới thành công được.
Còn về âm nhạc, nếu như trước đây thường theo nhạc truyền thống, cách mạng thì bây giờ, các em yêu thích nhạc nhẹ. Do đó, nếu chúng ta vẫn cứ viết theo lối nhạc truyền thống như trước thì sẽ khó đến với các em. Vì thế, giai điệu âm nhạc không chỉ hay mà còn gần gũi với các loại hình âm nhạc mà các em yêu thích. Đó là nhạc nhẹ, nhạc tiết tấu sôi động, nhảy múa kết hợp với nội dung ca ngợi Đảng, bài hát sẽ đến được gần hơn với các em./.”
