Tháng 7 đã về, thời tiết cuối hè không còn nóng bức, oi ả nữa, cũng là lúc chúng ta kỷ niệm 79 năm ngày “Thương binh liệt sĩ” (27/7/1947 -27/7/2026). Và “Uống nước nhớ nguồn”, “Ăn quả nhớ kẻ trồng cây” luôn là truyền thống tốt đẹp của Dân tộc ta được truyền lại qua nhiều thế hệ.
Trong các bài hát thiếu nhi về chủ đề “Thương binh liệt sĩ”, bài hát “Đưa chú sang đường” của nhạc sĩ Trần Đức là một bài hát hấp dẫn tuổi thơ không chỉ ở giai điệu âm nhạc đẹp, vui tươi, rộn ràng mà còn ở lời ca xúc động, giàu hình ảnh về một em nhỏ đưa chú thương binh qua đường, thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” cao đẹp của nền văn hóa, con người Việt Nam.
Nhạc sĩ Trần Đức đã chia sẻ về bối cảnh ra đời của ca khúc “Đưa chú sang đường”:
“Vào một buổi chiều khoảng năm 1976, tôi đang trên đường đi từ phố Hàng Bài về Bờ Hồ, đến gần ngang Tháp Rùa thì tôi thấy một anh thương binh hỏng mắt, đeo kính râm đang rụt rè khua khua cây gậy để đi sang đường. Nhưng, khi nghe tiếng ô tô và tiếng người qua lại nhiều thì anh lại rụt cây gậy lại và đứng lên vỉa hè. Bỗng có hai cháu thiếu nhi đi tới, các cháu chỉ trỏ và nói với nhau điều gì đó, rồi đến bên chú thương binh nói với chú điều gì đó.
Tôi thấy anh thương binh nở một nụ cười rất hiền lành, rất tươi. Xong rồi, một cháu cầm tay chú, một tay chú thì đặt lên vai cháu kia đi sang đường. Và tôi thấy hai em đó lại tiếp tục đi với anh thương binh. Cái nghĩa cử rất đẹp đó của hai em thiếu nhi đã làm cho tôi rất cảm động và tôi cảm thấy rằng ở cuộc đời này còn có rất nhiều những nghĩa cử đẹp, đáng yêu. Thế là trong tôi bắt đầu hình thành nét nhạc để cho ra đời bài Đưa chú sang đường.” (*)
Bài hát “Đưa chú sang đường” được nhạc sĩ Trần Đức sáng tác năm 1976 tại Hà Nội, ở giọng F trưởng, nhịp độ nhanh vừa, hình thức 2 đoạn đơn: đoạn 1 gồm: hai câu nhắc lại và đoạn 2 là điệp khúc.
Lời ca
Lời 1:
Tan học về em đi qua ngã tư,
Thấy một chú thương minh đang đứng trên hè phố,
Chú đứng đợi ai, chú đứng tìm ai,
Mà trên khuôn mặt thắm tươi nụ cười.
Lời 2:
Em vội vàng em đi nhanh đến nơi,
Mắt nhìn chú thương binh nhưng chú không nhìn thấy,
Có cháu đợi đấy, chú hãy cầm tay,
Nhìn trên khuôn mặt chú nở nụ cười tươi.
Điệp khúc:
Chú ơi chú, để cháu dắt chú sang qua đường,
Chú ơi chú, cầm tay cháu sẽ đưa đi,
Chú chớ có băn khoăn cháu đưa đi tận nơi,
Chú cháu ta bước đi suốt dọc hè phố tưng bừng
Bài hát "Đưa chú sang đường" của nhạc sĩ Trần Đức do tốp ca Bình Thạnh TP. Hồ Chí Minh trình bày.
Bạn Quang Anh ở Hà nội chia sẻ về điều bạn yêu thích ở bài hát “Đưa chú sang đường”:
“Em thích bài hát này vì nội dung bài hát có ý nghĩa nhân văn sâu sắc. Nghe bài hát em cảm giác như đang chứng kiến hình ảnh một bạn nhỏ có trái tim nhân hậu, vui vẻ giúp chú thương binh đi qua ngã tư đường đông đúc và cùng nhau đi trên hè phố. Ngoài ra, giai điệu của bài hát cũng rất hay, vui tươi và rộn ràng đã làm cho bài hát thêm cuốn hút tâm hồn tuổi thơ”.
Nhiều năm trôi qua, bài hát “Đưa chú sang đường" của nhạc sĩ Trần Đức đã được các giọng ca nhí và nhóm nhạc thể hiện thành công trên các sân khấu âm nhạc tuổi thơ và trên các phương tiện thông tin đại chúng như: Vân Ngọc; tốp ca thiếu nhi Bình Thạnh, TP. Hồ Chí Minh; tốp ca thiếu nhi CLB Ba Đình v.v…
Trong dịp kỷ niệm 79 năm ngày Thương binh Liệt sĩ năm nay, chúng ta thật là xúc động khi được nghe lại âm điệu của bài hát “Đưa chú sang đường” của nhạc sĩ Trần Đức qua sự thể hiện của các em thiếu nhi Việt Nam. Qua đó cảm nhận được ý nghĩa sâu sắc về lòng biết ơn của các thế hệ thiếu nhi với các thương binh, liệt sĩ, những người đã hy sinh một phần cơ thể hoặc cuộc sống của mình cho độc lập, tự do của tổ quốc./.
-----------------------------------------------------------------------------------------------
*/ Trần Quỳnh Mai - Sách “Âm nhạc với tuổi thơ”, Nxb Thanh niên, Trang 202.
