Chiến tranh đã lùi xa, nhưng với nhiều gia đình, sự mất mát vẫn chưa khép lại. Có những người mẹ dành cả cuộc đời chờ một người con trở về, những người vợ giữ lại kỷ vật của người chồng đã hy sinh, những người con lớn lên cùng một khoảng trống mang tên “chưa tìm thấy”.
Trong dòng chảy ấy, hành trình tìm kiếm và quy tập hài cốt liệt sĩ không chỉ là công việc của hiện tại, mà còn là sự tiếp nối của ký ức, trách nhiệm và lòng tri ân đối với những người đã nằm lại vì Tổ quốc.
Khi sự chờ đợi được viết thành giai điệu
“Dưới cờ Tổ quốc anh về” do nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung sáng tác, được Nguyễn Duyên Quỳnh thể hiện, hướng tới chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại TP.HCM. Ca khúc được ra mắt ngày 10/10, tiếp nối những dự án âm nhạc mang màu sắc tri ân, quê hương của hai nghệ sĩ.
Không chọn cách kể trực diện về chiến tranh, ca khúc đi từ một câu chuyện gần gũi hơn: những người đã ra đi và những người ở lại. Âm nhạc đan xen giữa sự hào hùng của những năm tháng chiến đấu và những khoảng lặng của cuộc đoàn tụ muộn màng.
Trong MV, hình ảnh người lính thời chiến được đặt cạnh những cuộc tìm kiếm diễn ra trong thời bình. Những bước chân đi tìm, những dấu tích được phát hiện và hình ảnh hài cốt người lính được phủ lên bởi lá cờ Tổ quốc tạo thành mạch hình ảnh xuyên suốt tác phẩm.
Đó cũng là lúc “trở về” không còn đơn thuần là một khái niệm. Sau hàng chục năm, người lính trở về với quê hương, với gia đình và với vòng tay của những người đã dành cả đời để chờ đợi.
Bản hòa ca của nỗi nhớ và sự chờ đợi
Có những cuộc chia tay diễn ra trong chiến tranh nhưng không có lời hẹn ngày trở lại. Với nhiều gia đình, sự ra đi ấy kéo dài thành hàng chục năm chờ đợi.
“Dưới cờ Tổ quốc anh về” khai thác chính khoảng thời gian ấy. Một bên là người lính đã gửi lại tuổi trẻ nơi chiến trường; một bên là những người thân tiếp tục sống với ký ức, với những câu hỏi chưa có lời đáp về nơi người thân mình đang nằm lại.
Những hình ảnh trong MV vì thế mang màu sắc của một cuộc đoàn tụ muộn. Lá cờ Tổ quốc trở thành biểu tượng của ngày trở về, khi người lính sau nhiều năm được đưa về với đất mẹ và gia đình.
Từ ký ức chiến tranh đến hành trình trong thời bình
Điểm đặc biệt của MV nằm ở sự chuyển tiếp giữa hai thời điểm: chiến tranh và hòa bình.
Nếu trong chiến tranh, người lính lên đường với lời hẹn trở về nhưng có thể mãi mãi nằm lại, thì trong thời bình, những người khác tiếp tục lên đường để tìm họ. Cuộc chiến đã kết thúc, nhưng một hành trình khác vẫn đang được tiếp nối – hành trình đưa những người đã hy sinh trở về.
Theo kế hoạch, chiến dịch 500 ngày đêm được triển khai từ ngày 15/3/2026 đến 27/7/2027, đặt mục tiêu tìm kiếm, quy tập khoảng 7.000 hài cốt liệt sĩ, đồng thời lấy mẫu và giám định ADN nhằm xác định danh tính những liệt sĩ chưa được xác định.
Bởi vậy, câu chuyện trong MV không chỉ thuộc về quá khứ. Nó gắn với một công việc đang diễn ra ở hiện tại – nơi những người làm nhiệm vụ tìm kiếm vẫn miệt mài đi qua những địa bàn từng là chiến trường, lần theo từng dấu vết để đưa những người lính trở về.
Một tiếng hát thay lời tri ân
Sau “Viết tiếp câu chuyện hòa bình”, sự kết hợp giữa Nguyễn Duyên Quỳnh và Nguyễn Văn Chung tiếp tục lựa chọn những câu chuyện về đất nước, con người và sự hy sinh làm chất liệu sáng tác. Nếu những ca khúc trước hướng đến ký ức và niềm tự hào về hòa bình, “Dưới cờ Tổ quốc anh về” đi sâu hơn vào những mất mát vẫn còn hiện hữu phía sau hai chữ “hòa bình”.
Với MV lần này, âm nhạc trở thành một cách để kể lại những câu chuyện có thể đã bị thời gian phủ mờ. Đó là câu chuyện của những người lính, của những người mẹ, người vợ, người con đã chờ đợi và của những người đang tiếp tục hành trình tìm kiếm.
Bởi sau cùng, một cuộc trở về có thể đến muộn hàng chục năm, nhưng với những người đã dành cả đời chờ đợi, chỉ cần còn một người được tìm thấy, một cái tên được gọi đúng và một người lính được trở về dưới lá cờ Tổ quốc, thì hành trình ấy vẫn có ý nghĩa.
